ام‌البنین(س)؛ خورشید صبر در مدار عشق

ماه محرم، ماهی است که زمین و آسمان برای مظلومیت امام حسین(ع) سیاهپوش می‌شوند. اما در میان انبوه روایت‌ها و داستان‌های حماسی عاشورا، گاهی شخصیت‌هایی هستند که با وجود رشادت‌های بی‌نظیرشان، کمتر به چشم آمده‌اند. قهرمانانی که شاید نامشان را نشنیده‌ایم، اما درس‌های بزرگ آزادگی، وفاداری، شجاعت و عشق را به ما آموخته‌اند.

امسال، در این ایام سوگواری، می‌خواهیم سفری داشته باشیم به قلب تاریخ؛ برای شناخت قهرمانان کمتر دیده شده‌ کربلا، که در این راستا حجت‌الاسلام والمسلمین روح‌الدین دریکوند، رئیس شورای هیئت‌های مذهبی لرستان، در یادداشت‌هایی که در اختیار پایگاه خبری تحلیلی زاگرس تبیین قرار داده، هر روز ما را با یکی از این ستارگان درخشان حادثه کربلا آشنا می‌کند. در ششمین بخش از این مجموعه با «ام البنین(س)» و درس‌های آزادگی او آشنا می‌شویم. متن یادداشت را در ادامه می‌خوانیم:

در میان ستارگان پرفروغ کربلا، نام «ام‌البنین(س)» همچون خورشیدی تابان، بر مدار عشق و وفاداری می‌چرخد. او نه تنها مادر سقای دشت کربلا، حضرت ابوالفضل العباس(ع)، بود، بلکه خود اسوه‌ صبر، استقامت و ایثاری بی‌بدیل در راه اهل‌بیت(ع) شد. ام البنین، تجسم «مادرانگی عاشورایی» است؛ مادری که تمام هستی خود را در طبق اخلاص، تقدیم آرمان‌ کربلا کرد.

ام البنین (س)، نماد والای مادری است که مفهوم حقیقی فداکاری را نه در دل فرزندانش، بلکه در راه امام زمانش، یعنی امام حسین(ع)، یافت. او با درک عمیق از رسالت عاشورا، فرزندانِ رشیدش را نه برای خود، که برای دفاع از حریم ولایت، به کربلا فرستاد.» ام‌البنین، زنی از قبیله‌ بنی‌کلاب، مشهور به شجاعت و شرافت بود. او با حضرت علی(ع) ازدواج کرد و ثمره‌ این ازدواج پربرکت، چهار پسر دلیر بود: حضرت ابوالفضل(ع)، عبدالله، جعفر و عثمان.

از همان ابتدای واقعه‌ کربلا، ام‌البنین(س) با تمام وجود، پیگیر سرنوشت امام حسین(ع) و یارانش بود. هنگامی که خبر حرکت امام(ع) به سوی کربلا رسید، او نه تنها مانع رفتنِ فرزندانش نشد، بلکه آنان را با سخنانی پرمهر و در عین حال، سرشار از بصیرت، راهی میدان جهاد کرد. گفته می‌شود که وقتی ابوالفضل(ع) و برادرانش، رخصت میدان طلبیدند، ام‌البنین(س) به آنان فرمود: «پسرانم! شما جانِ من و نور چشمان من هستید. اما بدانید که جان من فدای جان امام حسین(ع) باد. شما باید در رکاب آن حضرت بجنگید و از حریم ایشان دفاع کنید. این کلام، اوج وارستگی و فداکاری یک مادر حقیقی است؛ مادری که عشق به امام زمانش را بر عشقِ به فرزندانش مقدم شمرد.

ام‌البنین(س)، خود، قهرمان صبری است که در پس پرده‌ حماسه‌ کربلا، نقشی حیاتی ایفا کرد. او در تمام مدتی که فرزندانش در کربلا بودند، با قلبی مضطرب اما استوار، به دعا و نیایش مشغول بود. هنگامی که خبر شهادت ابوالفضل(ع) و سپس دیگر پسرانش رسید، ام‌البنین(س) استقامت خود را حفظ کرد و جز اندوهی درونی، فریاد دیگری سر نداد. نقل است که او در مدینه، هر روز در بقیع، کنار قبر حضرت فاطمه(س)، می‌نشست و نوحه‌سرایی می‌کرد و مردم را به یاد مصائب اهل‌بیت(ع) و به ویژه، تشنگیِ امام حسین(ع) و ابوالفضل(ع) می‌انداخت. نوحه‌ او، نوای صبر و استقامت بود و یادآور وظیفه‌ همه‌ ما در پاسداشت پیام عاشورا.

پس از واقعه‌ کربلا و بازگشت بازماندگان، ام‌البنین(س) با نهایت نجابت، خود را «ام‌البنین» (مادر پسران) نامید و از اینکه نام چهار پسرش را در راه امام حسین(ع) فدا کرده بود، افتخار می‌کرد. او در خانه‌ امام حسین(ع) در مدینه، در کنار حضرتِ زینب(س) و دیگر بانوان اهل‌بیت(ع) به تربیت فرزندان امام(ع) پرداخت و الگویی از صبر و استقامت برای همگان بود. ام‌البنین(س)، با سکوت پرمعنا و اندوه با شکوهش، پیام عاشورا را زنده نگه داشت و به ما آموخت که «عشقِ حقیقی»، گاهی در «از خود گذشتگی» و «صبر در بلا» متجلی می‌شود. او، خورشید صبری بود که در مدار عشق به اهل‌بیت(ع)، تا ابدیت درخشان خواهد ماند.