حبیب بن مظاهر؛ ستون استوار وفاداری و اندیشه‌ی عاشورا

ماه محرم، ماهی است که زمین و آسمان برای مظلومیت حسین(ع) سیاهپوش می‌شوند. اما در میان انبوه روایت‌ها و داستان‌های حماسی عاشورا، گاهی شخصیت‌هایی هستند که با وجود رشادت‌های بی‌نظیرشان، کمتر به چشم آمده‌اند. قهرمانانی که شاید نامشان را نشنیده‌ایم، اما درس‌های بزرگ آزادگی، وفاداری، شجاعت و عشق را به ما آموخته‌اند.

امسال، در این ایام سوگواری، می‌خواهیم سفری داشته باشیم به قلب تاریخ؛ سفری ۱۰ روزه، برای شناخت ۱۰ قهرمان کمتر دیده شده‌ کربلا، که در این راستا حجت‌الاسلام والمسلمین روح‌الدین دریکوند، رئیس شورای هیئت‌های مذهبی لرستان، در دهه اول محرم و در یادداشت‌هایی که در اختیار پایگاه خبری تحلیلی زاگرس تبیین قرار داده، هر روز ما را با یکی از این ستارگان درخشان حادثه کربلا آشنا خواهد کرد. در سومین بخش از مجموعه «۱۰ روز، ۱۰ قهرمان» با «حبیب بن مظاهر اسدی» و درس‌های آزادگی او آشنا می‌شویم. متن یادداشت را در ادامه می‌خوانیم:

در میان یاران خاص و دردمند اباعبدالله الحسین(ع) در کربلا، نام «حبیب بن مظاهر اسدی» همواره با «وفاداری بی‌دریغ»، «حکمت عمیق» و «شجاعت مثال‌زدنی» گره خورده است. او نه تنها یکی از یاران کهن‌سال و با تجربه‌ی امام بود، بلکه به عنوان یکی از برجسته‌ترین شخصیت‌های قبیله‌ بزرگ «بنی‌اسد»، نقش حیاتی در همراهی و پشتیبانی از نهضت حسینی ایفا کرد.

حبیب، تجسم پیوند میان «تجربه»، «عقلانیت» و «عشق خالص» در مکتب عاشورا است؛ کسی که در اوج سختی‌ها، چون کوهی استوار ایستاد و در مسیر حق، از هیچ تلاشی فروگذار نکرد.

حجت‌الاسلام والمسلمین روح‌الدین دریکوند، رئیس شورای هیئت‌های مذهبی استان لرستان شخصیت حبیب را این‌گونه توصیف کرد: حبیب بن مظاهر، نماد یاری است که هم در میدانِ نبرد، دلاور است و هم در سنگر اندیشه، بصیر» او از صحابی پیامبر اسلام(ص) بود و سال‌ها در خدمت اهل‌بیت(ع) سپری کرده بود. این سابقه، به او بصیرتی ویژه بخشیده بود تا عمق معنا و رسالت قیام امام حسین(ع) را درک کند. حبیب، صرفاً یک سرباز مطیع نبود؛ او یک «مشاور امین» و «یار وفادار» بود که در بزنگاه‌های حساس، با امام خود همراهی می‌کرد و در دفاع از حریم ولایت، از جان خود نیز دریغ نمی‌نمود.

در شب عاشورا، هنگامی که دشمنان، از کثرت نفرات، صحنه را بر یاران اندک امام تنگ کرده بودند، حبیب بن مظاهر، در کنار دیگر بزرگان لشکر حسینی، نقشی کلیدی ایفا کرد. او با سخنرانی آتشین و پرشور خود، روحیه سربازان امام را تقویت کرد و بر عزم آنان برایِ ایستادگی در برابر لشکرِ یزید افزود.

حبیب، در میان سپاه اندک یاران امام، همچون سپری بود که از خیمه‌گاه ولایت محافظت می‌کرد. او در این باره می‌گوید: «به خدا قسم! ما از این کار (همراهی با امام) پشیمان نیستیم و اگر می‌دانستیم که کشته می‌شویم و سپس زنده می‌شویم و این افتخار هفتاد بار تکرار شود، باز هم دل از یاری حسین(ع) برنمی‌داشتیم.» این سخن، اوج اخلاص و معرفتِ او را نشان می‌دهد؛ جایی که شهادت در راه حق، برایش ارزشمندتر از هزاران بار زندگی در آسایش بود.

حجت‌الاسلام دریکوند، بر نقش حبیب در «تبیین منطق عاشورا» تأکید کرد و ادامه داد: حبیب، تنها به شمشیرش متکی نبود؛ او با کلام نافذ و منطق مستدل، حقانیت امام حسین(ع) را در میان قبایل اطراف کربلا تبلیغ می‌کرد و سعی داشت تا از پیوستن نیروهای بیشتر به سپاه یزید جلوگیری کند.» او حتی در روز عاشورا، پیش از درگیری نهایی، به سوی سپاه دشمن رفت و با سخنان حکیمانه‌ی خود، آنان را به بازگشت از گمراهی فراخواند. اما وقتی دید که لجاجت و عناد، راه هرگونه سخنی را بسته است، با عزمی راسخ، به میدان نبرد شتافت.

در آخرین لحظاتِ حیات حبیب، هنگامی که او در میان میدان، از پا درآمده بود، «مره بن کعب» از سپاهِ دشمن، بر او حمله کرد و او را به شهادت رساند. اما در همان هنگام، «عثمان بن عمروعاص» نیز از سپاهِ دشمن، با او درگیر شد و سرانجام، «حبیب بن مظاهر» را به شهادت رساند.

روایت شده است که امام حسین(ع)، وقتی پیکر مطهر حبیب را دیدند، فرمودند: «خداوند، تو را رحمت کند، ای ابا عبدالله! به خدا سوگند، که تو را در هنگام نیاز، یار و یاور یافتم و بعد از تو، زندگیِ چندانی برایم نمانده است.» این کلمات، عمق پیوند عاطفی و معنوی میانِ امام و حبیب را آشکار می‌سازد. حبیب بن مظاهر، فراتر از یک سرباز، یک «اندیشمند عاشورایی» بود که وفاداری‌اش را با تمام وجود به اثبات رساند و نامش برایِ همیشه در تار و پود حماسه‌ کربلا، ماندگار شد.